beeldmerk-vol-sibbe

Corona en alimentatie

De maatregelen die zijn getroffen om het corona-virus te beteugelen hebben voor velen financiële gevolgen. Voor alimentatieplichtigen en -gerechtigden zouden die gevolgen wel eens dusdanig kunnen zijn dat de partner- en/of kinderalimentatie niet langer kan worden betaald of dat er een tekort ontstaat om in de kosten van het levensonderhoud te kunnen blijven voorzien.

De wet

De wet zegt dat een rechterlijke uitspraak of een overeenkomst betreffende levensonderhoud bij latere rechterlijke uitspraak kan worden gewijzigd of ingetrokken, wanneer zij nadien door wijziging van omstandigheden ophoudt aan de wettelijke maatstaven te voldoen.  Van die situatie kan bij voorbeeld sprake zijn als sprake is van een daling van het inkomen.

In wat voor situatie kan aan voornoemd criteria worden voldaan?

De wettelijke maatstaven voor het berekenen van alimentatie zijn enerzijds de behoefte van de alimentatiegerechtigde en anderzijds de draagkracht van de alimentatieplichtige. Als sprake is van een inkomensdaling aan de zijde van de alimentatiegerechtigde kan er een aanvullende behoefte ontstaan aan een bijdrage in het levensonderhoud. In het geval er sprake is van een inkomensdaling aan de zijde van de alimentatieplichtige, dan kan als gevolg daarvan minder draagkracht zijn voor het betalen van alimentatie. In beide gevallen dient de inkomenswijziging zodanig te zijn dat de thans geldende alimentatie niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet.

Ik verwacht aan het wettelijke criterium te voldoen. Wat kan ik doen?

Het advies is: ga eerst met de alimentatiegerechtigde of -plichtige in overleg en probeer samen tot een (tijdelijke) regeling te komen. Desgewenst kan dat gesprek onder de begeleiding van een mediator plaatsvinden. Kom je tot gewijzigde afspraken, leg deze dan schriftelijk goed vast.

Het overleg komt niet tot stand of leidt niet tot een regeling? Wat nu?

Als het overleg niet van de grond komt of niet tot een regeling leidt, dan is het mogelijk om de rechter te vragen om de alimentatieverplichting (met terugwerkende kracht) te wijzigen. Of een gang naar de rechter zinvol is, hangt mede af van de vraag of de verslechterde financiële situatie van tijdelijke of langere duur is.

De deuren van de rechtbanken zijn gesloten. Kan ik wel een procedure starten?

Het is mogelijk een procedure te starten, ook nu de deuren van de rechtbanken gesloten zijn. De vraag is echter wanneer de rechter het verzoek om wijziging van de alimentatie inhoudelijk zal behandelen. Als sprake is van een ‘overige urgente zaak’ in de zin van de tijdelijke regeling Familie en Jeugdrecht rechtbanken in verband met Corona, dan wordt de zaak behandeld als de organisatie van de rechtbank dat toelaat. Is hiervan geen sprake of is behandeling organisatorisch niet mogelijk, dan lijkt het er op dat de behandeling van de zaak op zich laat wachten tot dat de deuren van de rechtbank weer geopend zijn.

Moet ik blijven betalen tot dat er een gewijzigde afspraak is of de rechter uitspraak heeft gedaan?

Een eenmaal overeengekomen alimentatieafspraak of een rechtelijke uitspraak kan niet eenzijdig worden gewijzigd. Dat betekent dat de overeengekomen c.q. vastgestelde bijdrage in beginsel moet worden blijven betaald.

Wat kan er gebeuren als er geen alimentatie wordt betaald?

Als de alimentatieverplichting in een rechterlijke uitspraak is vastgelegd, dan heeft de alimentatiegerechtigde de mogelijkheid om de niet betaalde alimentatie te innen. Hiervoor kan een deurwaarder of het LBIO worden ingeschakeld.

Als de afspraken over de te betalen alimentatie uitsluitend in een overeenkomst zijn vastgelegd, dan kan de alimentatiegerechtigde een deurwaarder of het LBIO inschakelen op het moment waarop die afspraken door een rechter zijn “bekrachtigd”. In de daarvoor te starten gerechtelijke procedure, kan tevens om wijziging van de overeengekomen alimentatie (met terugwerkende kracht) worden verzocht.

Niet-wijzigingsbeding

Bij overeenkomst kan zijn bedongen dat de alimentatieafspraken niet bij rechterlijke uitspraak kunnen worden gewijzigd op grond van een wijziging van omstandigheden. Ondanks een zodanig beding kan op verzoek van één van partijen de overeenkomst door de rechter bij de echtscheidingsbeschikking of bij latere beschikking worden gewijzigd op grond van een zo ingrijpende wijziging van omstandigheden, dat de verzoeker naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet langer aan het beding mag worden gehouden. Hoewel een eenmaal overeengekomen niet-wijzigingsbeding niet eenvoudig is te doorbreken, zouden de gevolgen van de huidige pandemie daartoe wellicht aanleiding kunnen geven.

Tot slot

Het hebben van overleg is altijd te prefereren boven het voeren van langdurige en onzekere procedures. Het samen bereiken van een oplossing bespaart immers tijd en kosten. Bovendien wordt de oplossing in zulke gevallen beter gedragen en heeft overleg vaak een mindere weerslag op de relatie dan in het geval van een rechtelijke uitspraak.  

Vragen?

Heb je specifieke vragen over jouw situatie of het bovenstaande? Neem dan gerust contact met mij op.

Blog geplaatst op: 6 april 2020

Scroll to Top